Foto: uit open bronnen

Het blijkt dat het loslaten van een doel je de kans geeft om je prioriteiten opnieuw te evalueren en nieuwe kansen te vinden

Soms kan het loslaten van een doel gezonder zijn voor de geestelijke gezondheid dan het nastreven ervan. Een grootschalige meta-analyse bewijst dat het tijdig “loslaten” van een beoogd doel stress en angst vermindert en de levenstevredenheid verhoogt door ruimte te creëren voor nieuwe doelen. Dit werd gerapporteerd door Maria Dollard, PhD, in een artikel gepubliceerd in Nature.

Onderzoekers uit Denemarken, Frankrijk, België, het Verenigd Koninkrijk, de VS en Australië hebben de handen ineengeslagen om de psychologische effecten van het loslaten van doelen en flexibele doelaanpassingen te onderzoeken.

De “succesvol succes” val

In de huidige maatschappij wordt doorzettingsvermogen vaak beschouwd als de belangrijkste sleutel tot succes. Werkgevers waarderen “veerkrachtige” werknemers, motiverende literatuur moedigt “nooit opgeven” aan en de populaire cultuur romantiseert helden die ondanks alle obstakels voor het doel gaan.

De werkelijkheid is echter veel complexer. Mensen schatten hun hulpbronnen – emotioneel, fysiek en financieel – niet altijd realistisch in en stellen vaak doelen die niet overeenkomen met hun capaciteiten. Omstandigheden kunnen veranderen en het doel wordt onbereikbaar of verliest aan waarde. In zulke gevallen kan het rationeler en beter voor de psyche zijn om het doel op te geven of aan te passen.

Het is de moeite waard om op te merken dat het opgeven van een doel niet altijd een teken van zwakte is. Het is een situationele beslissing die verband houdt met specifieke omstandigheden, niet een karaktertrek. Bovendien vereist het opgeven van een doel en overstappen naar een ander soms zelfs meer moed dan blijven worstelen met onbereikbare barrières.

Een wetenschappelijke benadering van het opgeven van doelen

Een team van internationale onderzoekers voerde een meta-analyse uit van 235 onderzoeken, die meer dan 1400 verbanden tussen ontkenning of het bereiken van doelen en het psychologisch welzijn van deelnemers omvatte.

Het opgeven van een doel doet zich voor wanneer men bewust een doel opgeeft op zowel cognitief (gedachten) als gedragsniveau (handelingen). Anders kan men formeel doorgaan met handelen zonder zelfs maar naar een resultaat te streven.

Mensen zullen eerder doelen opgeven als:

  • kritiek ontvangen over de gepastheid van hun acties;
  • zich bedreigd of bedreigd voelen;
  • zich in een “activiteitencrisis” bevinden wanneer het niet duidelijk is wat ze nu moeten doen.

Er is ook ontdekt dat het gemakkelijker is om van buitenaf opgelegde doelen op te geven dan doelen die nauw verbonden zijn met iemands zelfidentiteit.

Psychologische voordelen van het opgeven van een doel

De resultaten van de meta-analyse toonden aan: degenen die onbereikbare doelen opgaven, hadden lagere niveaus van stress, angst en depressie. Blinde volharding verslechterde daarentegen de geestelijke gezondheid. Voortdurend falen en verspilling van middelen zijn slopend en het opgeven van doelen werkt als een “psychologisch vangnet”.

Het opgeven van een onbereikbaar doel zorgt voor een realistische herbeoordeling van de verhouding tussen middelen en kosten en het maken van meer haalbare plannen. Het vermindert het risico op emotionele uitputting en maakt ruimte vrij voor nieuwe doelen, waardoor het algehele psychologische welzijn verbetert.

Terugkeren naar en transformeren van doelen

Goal reengagement treedt op wanneer een individu een nieuw doel kiest, een vereenvoudigde versie van een eerder doel, of alternatieve manieren vindt om een eerder bedacht doel te bereiken na afwijzing.

Het proces van herintreding vereist aanzienlijke cognitieve en emotionele middelen, dus mensen met veel zelfvertrouwen, autonomie en optimisme zijn er vatbaar voor. Analyses hebben aangetoond dat dergelijke mensen lagere niveaus van stress, depressie en angst hebben, evenals hogere niveaus van persoonlijke groei, zelfacceptatie en positieve emoties.

Flexibiliteit bij het aanpassen van doelen

Het vermogen om je plannen aan te passen aan werkelijke hulpbronnen en omstandigheden wordt in verband gebracht met een beter geestelijk, sociaal en lichamelijk welzijn, een gevoel van betekenis in het leven en positieve emoties.

Mensen die in staat zijn om doelen flexibel te veranderen, hebben minder kans op angst en depressie, behouden emotioneel evenwicht en zijn in staat om verschillende opties voor de toekomst te verkennen. De wisselwerking tussen flexibiliteit en mentale gezondheid werkt in twee richtingen: een goed mentaal welzijn bevordert de aanpassing van doelen en een tijdige aanpassing creëert nieuwe mogelijkheden voor ontwikkeling.

Plan B als supermacht

Het opgeven van een moeilijk te bereiken doel garandeert geen instant geluk, maar het voorkomt mentale uitputting en constante frustratie. Het stellen van realistische doelen ter vervanging van oude doelen vermindert stressniveaus en verhoogt de tevredenheid over het leven.

In de wereld van vandaag is flexibiliteit in het nastreven van doelen geen teken van zwakte, maar een echte kracht. Het stelt je in staat gemotiveerd te blijven, een emotionele burn-out te vermijden en nieuwe manieren te vinden om te bereiken wat je wilt.

De volgende keer dat een doel onbereikbaar lijkt, is het de moeite waard om te denken aan de vos uit de fabel van Aesop: misschien zijn de “druiven” de moeite niet waard.